Gong Fu Cha is een oosterse manier van theezetten die een hoge thee-per-water-ratio, korte trektijden en kleine theepotjes gebruikt. De term ‘Gong Fu Cha’ betekent eigenlijk ‘tea made with skill’ of ook wel eens ‘de kunst van het theezetten’. Gong Fu Cha is geen theeceremonie, maar eerder een stijl van thee zetten en serveren. Yixing theepotjes of Gaiwans zijn ideaal om thee te zetten met de Gong Fu Cha methode. Het handige aan deze methode is dat je de theeblaadjes meerdere keer kan infuseren.
De Gong Fu Cha methode wordt voornamelijk gebruikt voor het zetten van échte thee afkomstig van de Camellia Sinensis theeplant. Heel fijne thee, blends en infusies zijn er minder geschikt voor.
Geschiedenis Gong Fu Cha methode
Hoewel thee een lange geschiedenis kent in China, is Gong Fu Cha slechts een relatief recente ontwikkeling. De traditie om kleine theepotjes te gebruiken om thee te zetten in gongfu stijl zou pas ontstaan zijn tijdens de Qing-dynastie. Historische gegevens zijn niet eenduidig, maar gong fu cha werd waarschijnlijk ontwikkeld in de 18e eeuw in of nabij Chaozhou, een stad in de Chinese provincie Guangdong. ‘Gongfu’ betekent tijd of moeite besteden aan een taak, vakmanschap of vaardigheid. In de context van thee verwijst deze term naar de vaardigheid en inspanning van de persoon die de thee zet en serveert. Er werden specifieke technieken gebruikt om ervoor te zorgen dat de thee op de juiste temperatuur en gedurende de juiste tijd gezet werd.
Vandaag de dag is gong fu cha populair in heel China, maar ook in delen van Taiwan en Zuidoost-Azië. Ook in het westen wordt deze manier van theezetten langzaam aan meer populair. Met de verspreiding van gong fu cha buiten China werden de speciale technieken minder beschouwd als vaste procedures en meer als richtlijnen om te ontdekken hoe men het best van thee kan genieten in gongfu stijl.
Benodigdheden Gong Fu Cha
Om thee te zetten volgens de Gong Fu Cha methode zijn enkele specifieke items nodig:
- waterkoker (op temperatuur) met zwanenhals
- houten dienblad met water opvang reservoir
- gaiwan of yixing theepot
- gong dao bei (ook wel gekend als fairness cup)
- gong fu cha tools
- kleine theekommetjes
Onze Gong Fu Cha starter kit bevat een klein theepotje, drie theekommetjes, een houten pincet en een bamboe dienblad met water opvang reservoir.
Thee zetten met de Gong Fu Cha methode
Bij het zetten van thee in gong fu stijl is het belangrijk om voldoende aandacht te besteden aan alle parameters. De juiste temperatuur, grammage en trektijd zijn cruciaal. Voor een gaiwan of yixing pot van 100 ml kan je je baseren op onderstaand overzicht. Is je theepot groter of kleiner, pas dan de grammage een beetje aan.
thee per 100 ml water | Trektijd | Extra trektijd bij volgende infusies | |
Groene thee | 3 tot 3,5 gram | 15 seconden | + 3 seconden |
Witte thee | 3,5 tot 4 gram | 20 seconden | + 10 seconden |
Gele thee | 3,5 tot 4 gram | 15 seconden | + 5 seconden |
Oolong | 4,5 tot 6,5 gram | 20 seconden | + 5 seconden |
Zwarte thee | 4 tot 4,5 gram | 10 seconden | + 5 seconden |
Post-gefermenteerde thee | 5 gram | 10 seconden | + 3 seconden |
Voorbereiding
De eerste stap is om het water op te warmen tot de juiste temperatuur en de juiste hoeveelheid thee af te wegen. Plaats dan je yixing theepot of gaiwan, gong dao bei, gong Fu Cha tools en theekommetjes op het dienblad.
Opwarmen
Eens het water warm is, giet je een beetje in de gaiwan of yixing theepot en in de gong dao bei om deze te laten opwarmen. Na 20 seconden is de gaiwan of yixing theepot warm genoeg en kan je het water weggieten. Giet het water van de gong dai bei in de kleine theekommetjes, zodat ook deze kunnen opwarmen. Giet het water van de kleine kommetjes pas weg vlak voor de eerste infusie klaar is zodat ze zo lang mogelijk warm gehouden worden.
Thee spoelen
Doe de afgewogen theeblaadjes in de gaiwan of yixing theepot. In een opgewarmde gaiwan of yixing theepot ruik je het aroma van de thee al. Doe weer een beetje water in de gaiwan of yixing theepot en giet af na 5 seconden weer af. Dit om de theeblaadjes ‘te spoelen’, op te warmen en de gebroken theeblaadjes eruit te halen. Nu is je gaiwan of yixing theepot helemaal klaar om thee te zetten.
1ste infusie
Vul de gaiwan of yixing theepot tot bijna aan de rand met water, zet het dekseltje erop en laat trekken voor het nodige aantal seconden. Giet de thee dan af in een gong dao bai en verdeel vanuit de gong dao bai over de kleine theekommetjes. De gong dao bai zorgt ervoor dat in elk theekommetje thee van gelijke sterkte zit. Het is belangrijk om het deksel van de gaiwan of yixing theepot eraf te laten. Laat je het deksel er toch opzitten, zal de thee beginnen te stomen en dat is niet wenselijk.
Volgende infusies
Eén van de voordelen van het zetten van thee met de gong fu cha methode is dat de theeblaadjes verschillende keren opnieuw gebruikt kunnen worden. Witte, groene en gele thee kan je ongeveer 5 keer opnieuw infuseren. Zwarte thee en Oolong kan je ongeveer 7 keer opnieuw opschenken. En bij post-gefermenteerde thee is het mogelijk om de thee zelfs tot 20 keer opnieuw op te gieten. De trektijd verandert wel bij elke nieuwe infusie. Neem nu bijvoorbeeld witte thee. De eerste infusie heeft een trektijd van 20 seconden, de tweede infusie een trektijd van 30 seconden, de derde infusie laat je 40 seconden infuseren enzovoort.
Op Thee.be hebben we een Gong Fu Cha starter kit om je op weg te helpen. Ook hebben we heel mooi assortiment aan Gaiwans en Yixing theepotjes. Je vind ze hier.
Bronnen
Pettigrew, J. (2018). World of Tea: Discovering producing regions and their teas. USA: 83Press
https://www.colorado.edu/cas/sites/default/files/attached-files/cjas_1.1.pdf#page=62
Foto: Gilly @gillyberlin